پاسخگویی حکمرانی و ناکامی انتقال سیاست‌های پیشگیری از جرم؛ مطالعه‌ای تطبیقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای مدیریت دولتی (گرایش مدیریت تطبیقی و توسعه)، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده
نظام تقنینی و اجرایی ایران در یک سده گذشته بارها کوشیده است نهادها و سیاست‌های پیشگیری از جرم را از نظام‌های حقوقی شمال اروپا، کانادا، ژاپن و مالزی اقتباس کند؛ اما این پیوندهای حقوقی در عمل به نتایج کشور مبدأ نرسیده‌اند. هدف پژوهش، تبیین حقوقی ـ تطبیقی علت این ناکامی و شناسایی پیش‌شرط نهادی‌ای است که در غیاب آن، هم اقتباس بیگانه و هم نسخه فقهی ـ اخلاقی عقیم می‌ماند. رویکرد پژوهش کیفی و از نوع توصیفی ـ تحلیلی است و با روش اسنادی و کتابخانه‌ای و بر پایه منطق «نظام‌های حداکثر متفاوت» انجام شده است. افزون بر متون علمی، اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، قوانین عادی مرتبط با شفافیت و سلامت اداری و اسناد بین‌المللی به روش تحلیل محتوای کیفی بررسی شده‌اند.یافته‌ها حاکی از آن است که کامیابی نظام‌های حقوقی منتخب در مهار جرم، نه از شدت کیفر و نه از فن پلیسی، بلکه از زیرساخت پاسخگویی، شفافیت و اعتماد نهادی برمی‌خیزد. نظام حقوقی ایران در سطح هنجاری کاستی چندانی ندارد و اصول 8، 24، 90، 173 و 174 قانون اساسی و قوانین عادی مرتبط، معماری نسبتاً کاملی از پاسخ‌خواهی پیش‌بینی کرده‌اند؛ کاستی در حلقه ضمانت اجرا و در نابرابری اعمال قانون است. در نتیجه حلقه مفقوده کاهش پایدار جرم در ایران، نه واردات سیاست است و نه تشدید نسخه ایمانی، بلکه اراده نظام حکمرانی به فعال‌سازی ضمانت اجرای پاسخگویی موجود در قانون اساسی، نهادینه کردن نقدپذیری و تصریح غایت نهایی حکمرانی همراه با سنجش واقع‌بینانه ابزارهای تحقق آن است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Governance Accountability and the Failure of Crime-Prevention Policy Transfer: A Comparative Study

نویسنده English

Mehdi Mahdavian Sadr
PhD in Public Administration (Comparative Management and Development), Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. E-mail: mehdi.mahdaviansadr@iau.ir
چکیده English

Background and Aim: Over the past century, Iranian legislative and executive bodies have repeatedly sought to transplant crime-prevention institutions and policies from Northern Europe, Canada, Japan, and Malaysia, yet these legal transplants have not reproduced the outcomes observed in their countries of origin. This study aims to provide a comparative legal explanation of that failure and to identify the institutional precondition whose absence renders both foreign transplants and religious-moral prescriptions ineffective. Method: The study is qualitative and descriptive-analytical, conducted through documentary and library research within a most-different-systems design. Alongside scholarly literature, provisions of the Constitution of the Islamic Republic of Iran, ordinary statutes concerning transparency and administrative integrity, and international instruments were examined through qualitative content analysis. Findings: The success of the selected legal systems in containing crime derives neither from penal severity nor from policing technique, but from an infrastructure of accountability, transparency, and institutional trust. At the normative level the Iranian legal system is largely adequate: Articles 8, 24, 90, 173, and 174 of the Constitution, together with related statutes, establish a relatively complete architecture of answerability. The deficiency lies in the enforcement component and in the unequal application of law. Conclusion: The missing link for sustainable crime reduction in Iran is neither policy importation nor intensified faith-based prescription, but the governing system's will to activate the enforcement of accountability already embedded in its constitutional order, to institutionalize criticism, and to define its ultimate purpose while realistically matching means to ends.

کلیدواژه‌ها English

Comparative Study
Legal Transplant
Policy Transfer
Crime Prevention
Accountability
Criminal Policy
Good Governance

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 19 مرداد 1405

  • تاریخ دریافت 28 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 16 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 19 مرداد 1405